Het Grondwettelijk Hof heeft op 9 oktober 2025 arrest nr. 131/2025 gewezen over de winterstop bij uitzettingen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, waarbij de opschorting van uitzetting legitiem en proportioneel werd bevonden tegenover het eigendomsrecht van verhuurders.
Een ordonnantie van 22 juni 2023 paste de Brusselse Huisvestingcode aan met nieuwe regels voor de uitzetting van huurders, waarbij elke invordering moet beginnen met een schriftelijke ingebrekestelling met een termijn van minstens een maand. Drie maatregelen kunnen ertoe leiden dat de uitvoering wordt uitgesteld: een termijn van een maand na betekening (door de rechter te verlengen of verkorten), een termijn van 15 werkdagen na het bericht van de gerechtsdeurwaarder (met uitstel bij bewijs van herhuisvestingsoplossing binnen een maand), en de winterstop tussen 1 november en 15 maart.
De winterstop verbiedt uitzettingen uit een woning waarvoor een woninghuurovereenkomst is afgesloten, behoudens vier uitzonderingen: wanneer een herhuisvestingsoplossing beschikbaar is of de huurder de woning heeft verlaten, wanneer de gezondheids- of veiligheidstoestand voortzetting van bewoning niet toelaat, wanneer het gedrag van de huurder een gevaarlijke toestand veroorzaakt, of wanneer de verhuurder in overmacht verkeert en de woning persoonlijk moet betrekken.
In de parlementaire voorbereiding werd gesteld dat het wintermoratorium bijdraagt tot de uitoefening van het recht op huisvesting en tot de doelstelling om te vermijden dat uitzettingen tijdens een risicovolle periode tot onmenselijke situaties leiden. De Raad van State meende echter dat de winterstop een buitensporige en onevenredige inbreuk vormt op het eigendomsrecht en geen juist evenwicht biedt tussen de belangen van verhuurders en huurders.
Sinds de inwerkingtreding hebben verschillende vrederechters de grondwettigheid van het wintermoratorium in twijfel getrokken, waarna vrederechters van Ukkel en Sint-Jans-Molenbeek het Grondwettelijk Hof prejudiciële vragen stelden over de verenigbaarheid met de artikelen 10, 11 en 16 van de Grondwet en artikel 1 van het Eerste Protocol bij het EVRM.
Het Grondwettelijk Hof verwierp op 9 oktober 2025 het beroep tot nietigverklaring en oordeelde dat de artikelen 233undecies en 233duodecies van de Brusselse Huisvestingscode de Grondwet niet schenden. Het Hof erkende dat de drie maatregelen een beperking inhouden van het eigendomsrecht en het recht op toegang tot de rechter.
Het Hof onderzocht of de maatregelen een legitiem doel nastreven en redelijk verantwoord zijn door te kijken naar het billijk evenwicht tussen de belangen van huurder en eigenaar, rekening houdend met het recht op behoorlijke huisvesting, het recht op bescherming van de gezondheid en het recht op leven. Het Hof besloot dat de maatregelen een legitiem doel beogen en pertinent zijn om mensonwaardige situaties te vermijden indien geen herhuisvesting kan gevonden worden.
Het Hof oordeelde dat de drie maatregelen geen onevenredige gevolgen hebben voor eigenaars, gelet op de bewoningsvergoeding (in principe gelijk aan de huurprijs), de mogelijkheid voor tussenkomst van het Gewestelijk Begrotingsfonds voor Solidariteit bij niet-betaling, de vier uitzonderingen op de winterstop, en de mogelijkheid voor de beslagrechter om betwistingen te behandelen.
Dit arrest ligt in lijn met eerdere arresten over de Waalse winterstop voor 2022-2023, waarbij het Hof erkende dat de regionale wetgever een ruime speelruimte heeft om een gepast evenwicht te vinden tussen eigendomsrechten en het recht op wonen. Hoewel het Brussels Gewest geen uitzonderlijke en tijdelijke omstandigheden aanvoerde en het om een permanente regeling gaat, was het Grondwettelijk Hof niettemin van oordeel dat het wintermoratorium redelijkerwijs gerechtvaardigd is en geen onevenredige inbreuk vormt.
De vrederechters moeten zich aan het arrest houden op grond van artikel 28 van de bijzondere wet van 6 januari 1989, waardoor dit arrest een einde zou moeten maken aan de twijfels van vrederechters nu het Grondwettelijk Hof de winterstop duidelijk heeft bekrachtigd.
Lees de samenvatting in een andere taal :
