De voorbije jaren is er veel juridische discussie geweest over de vraag of België de materiële opvang mag weigeren aan mensen die hier asiel aanvragen terwijl ze al bescherming kregen in een andere EU lidstaat.
In 2024 schorste de Raad van State een beslissing van de toenmalige staatssecretaris voor Asiel en Migratie om de opvang voor deze groep te beperken. De Raad van State oordeelde dat die maatregel voorafgaandelijk voor advies had moeten worden voorgelegd aan de afdeling Wetgeving. In 2026 vernietigde de Raad van State die beslissing definitief. Ondertussen schorste ook het Grondwettelijk Hof een nieuwe wet van 18 juli 2025 die Fedasil toeliet om opvang te weigeren aan asielzoekers die al bescherming genieten in een andere EU lidstaat. Het Hof twijfelt of dit wel verenigbaar is met het EU recht en heeft hierover vijf vragen gesteld aan het Europees Hof van Justitie.
Op 2 maart 2026 gaf de minister van Asiel en Migratie Fedasil opnieuw de opdracht om de materiële hulp te beperken voor deze groep asielzoekers en hen te informeren dat ze moeten terugkeren naar het land dat hen al bescherming biedt.
Zes asielzoekers, samen met enkele mensenrechtenorganisaties en de Orde van de Franstalige en Duitstalige balies, vroegen de schorsing van deze nieuwe instructie. De asielzoekers kregen rechtsbijstand.
De Raad van State vond dat er sprake was van uiterst dringende noodzakelijkheid: de betrokken asielzoekers mogen niet werken en zijn volledig economisch afhankelijk, vijf van hen zouden vanaf 31 maart 2026 zonder opvang vallen. Daardoor dreigden ze op zeer korte termijn in armoede en dakloosheid terecht te komen.
De Raad van State oordeelde vervolgens dat twee van hun argumenten “ernstig” zijn: de ministeriële instructie is eigenlijk een reglementaire maatregel (een algemene regel) en had dus eerst voor advies aan de afdeling Wetgeving moeten worden voorgelegd. Dat is niet gebeurd. De minister kan zich ook niet beroepen op de vroegere instructie van de staatssecretaris, omdat die eerder al door de Raad van State was geschorst.
De Raad van State heeft daarom de ministeriële instructie voorlopig geschorst.
Lees de samenvatting in een andere taal :
