In België, net als overal ter wereld, worden de mensenrechten uitgehold, vaak door diegenen die via een democratisch proces aan de macht zijn gekomen. Dat was het thema van de opgemerkte toespraak van professor Sylvie Sarolea ter gelegenheid van de viering van het vijfjarig bestaan van het Federaal Instituut voor de bescherming en de bevordering van de rechten van de mens (FIRM), in de Kamer van Volksvertegenwoordigers op 2 maart 2026.
Met toestemming van de auteur heeft het redactiecomité deze toespraak willen delen met de lezers van ons Tijdschrift, omdat, zoals reeds decennialang wordt herhaald, armoede een schending van de mensenrechten vormt.
« Precariteit is het ontbreken van een of meer zekerheden die personen en gezinnen in staat stellen hun elementaire verantwoordelijkheden op te nemen en hun grondrechten te genieten. De onzekerheid die daaruit voortvloeit, kan meer of minder uitgebreid zijn en meer of minder ernstige en definitieve gevolgen hebben. Zij leidt meestal tot grote armoede wanneer zij meerdere levensdomeinen treft, wanneer zij zich in de tijd dreigt voort te zetten en persistent wordt, en wanneer zij de kansen om zijn rechten te heroveren en zijn verantwoordelijkheden zelfstandig weer op te nemen binnen een voorzienbare toekomst ernstig in het gedrang brengt. » (CONSEIL ÉCONOMIQUE ET SOCIAL [FRANS], Grande pauvreté et précarité économique et sociale, Journal officiel, Avis et rapports du C.E.S., 28 februari 1987).
Zoals Claire Hédon met kracht en helderziendheid herbevestigt in haar recente werk, La République des droits (Seuil, 2026), kan men daaruit afleiden dat de inspanningen om de mensenrechten voor iedereen effectief te maken een manier zijn om ellende te bestrijden. De versterking van de rechten van de enen versterkt immers de rechten van de anderen en draagt uiteindelijk bij aan een democratie die die naam waardig is. Aldus is het verstevigen van de rechten van mensen in armoede, van vreemdelingen en van alle uitgeslotenen, het consolideren van de rechten van iedereen.
Lees het commentaar in de oorspronkelijke taal:
